Zieleń i historia mogą iść w parze. Malbork dzieli się doświadczeniami
Jak przygotować historyczne części miasta na upały, suszę i gwałtowne deszcze, a jednocześnie zachować ich wyjątkowy charakter? O tym rozmawiano podczas konferencji pn. "Adaptacja do zmian klimatu na terenach objętych ochrona konserwatorską", w której 16–17 września 2026 r. uczestniczyli przedstawiciele Malborka. Miasto zaprezentowało swoje doświadczenia związane z odnową parków, bulwarów i przestrzeni między kamienicami.
Przedstawiciele Malborka wzięli udział w wydarzeniu na zaproszenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Narodowego Instytutu Dziedzictwa (NID). Spotkanie służyło poprawie współpracy między samorządami a konserwatorami zabytków. Chodzi o to, aby wspólnie znajdować rozwiązania, które chronią historyczne miejsca, a zarazem pomagają dostosować je do zmieniającego się klimatu i potrzeb mieszkańców.
Malborskie doświadczenia – od parków po podwórka
Podczas konferencji głos zabrali zastępca burmistrza Maciej Rusek oraz naczelnik Wydziału Projektów Rozwojowych Monika Sasin. Opowiedzieli, dlaczego Malbork podjął współpracę z Narodowym Instytutem Dziedzictwa w ramach projektu „Centra Kompetencji ds. Rewitalizacji w NID” oraz jak wsparcie ekspertów pomaga łączyć odnowę miasta z troską o jego historię i zieleń.
Przedstawili doświadczenia związane z otwarciem Parku Północnego dla mieszkańców, modernizacją miejskich bulwarów, a także odnową Parku Jerozolimskiego, Parku Kasztanowego i placu 3 Maja. Ważnym tematem były również podwórka pomiędzy kamienicami – miejsca, z których mieszkańcy korzystają na co dzień i których zagospodarowanie wpływa na jakość życia w mieście.
Wystąpienie uzupełniła Dorota Hryszkiewicz-Kahlau z Oddziału Terenowego NID w Gdańsku. Na przykładzie dwóch malborskich przestrzeni pokazała, jak można pogodzić ochronę historycznego charakteru miejsca z zielenią i przygotowaniem miasta na skutki zmian klimatu.
Pierwszym przykładem był plac Ludwika Zamenhofa, dawny Hartwigplatz, którego sposób zagospodarowania wywodzi się z okresu międzywojennego. Drugim – Trakt Jana Pawła II, nawiązujący do dawnego Rynku Starego Miasta i powstały w ramach powojennej odbudowy według projektu Szczepana Bauma.
Wniosek z prezentacji jest ważny dla przyszłości Malborka: ochrona dziedzictwa i działania na rzecz klimatu nie muszą się wykluczać. Dobrze zaplanowane zmiany mogą podkreślać historię danego miejsca, a jednocześnie sprawiać, że będzie ono bardziej przyjazne mieszkańcom. Dlatego przed rozpoczęciem prac warto poznać nie tylko dawny wygląd przestrzeni, ale także jej znaczenie dla osób, które z niej korzystają.
Omawiane miejsca mają być w najbliższych latach modernizowane. Wsparcie ekspertów Narodowego Instytutu Dziedzictwa pomoże miastu przygotować i przeprowadzić te prace tak, aby zachować to, co w Malborku wyjątkowe, i lepiej odpowiadać na współczesne potrzeby mieszkańców.
